Có những lúc tôi nhìn thấy một người dường như sở hữu tất cả những điều mà người khác mơ ước. Họ có ngoại hình đẹp, tài năng nổi bật, một gia đình hạnh phúc, công việc thành công, những đứa con ngoan ngoãn, những mối quan hệ tốt đẹp và một cuộc sống khiến người ngoài nhìn vào chỉ có thể thốt lên rằng: thật hoàn hảo. Khi đứng trước những con người như vậy, phản ứng đầu tiên của rất nhiều người là ngưỡng mộ. Phản ứng tiếp theo, kín đáo hơn và ít được thừa nhận hơn, là cảm giác chạnh lòng. Chúng ta bắt đầu nhìn lại bản thân và nhận ra rằng mình vẫn còn thiếu rất nhiều thứ. Thiếu tiền bạc, thiếu địa vị, thiếu thành tựu, thiếu một gia đình như ý, thiếu sức khỏe, thiếu thời gian hoặc đơn giản chỉ là thiếu một chút may mắn. Và từ đó xuất hiện một câu hỏi rất con người: tại sao có những người được trao quá nhiều, còn mình thì vẫn đang chật vật trên hành trình của riêng mình?
Tôi nghĩ rằng phần lớn nỗi buồn trong những khoảnh khắc như vậy không đến từ việc người khác có quá nhiều, mà đến từ việc chúng ta vô thức dùng cuộc đời của họ để làm thước đo cho cuộc đời của mình. Chúng ta nhìn thấy thành quả của người khác nhưng lại đem so sánh với những khó khăn của bản thân. Chúng ta nhìn thấy bức tranh hoàn thiện của họ nhưng lại nhìn vào những nét vẽ còn dang dở của chính mình. Đó là một phép so sánh vốn dĩ đã không công bằng ngay từ đầu. Không ai được sinh ra trên cùng một vạch xuất phát. Không ai mang trong mình cùng một bộ gen, cùng một hoàn cảnh gia đình, cùng một nền tảng giáo dục, cùng một thời điểm lịch sử và cùng một chuỗi cơ hội trong cuộc đời. Vì vậy, việc đòi hỏi cuộc đời mình phải giống cuộc đời của một người khác thực chất là đang yêu cầu một hạt giống xoài phải lớn lên thành cây táo.
Điều đáng tiếc là xã hội hiện đại khiến chúng ta ngày càng dễ quên mất điều đó. Mạng xã hội cho phép mỗi người trưng bày những phần đẹp nhất của cuộc sống, và cũng khiến người xem có cảm giác rằng mình đang chứng kiến toàn bộ sự thật. Chúng ta nhìn thấy một người hạnh phúc và cho rằng họ chưa từng đau khổ. Chúng ta nhìn thấy một người thành công và cho rằng họ chưa từng thất bại. Chúng ta nhìn thấy một người đủ đầy và cho rằng họ chưa từng phải trả giá. Nhưng cuộc đời không vận hành như vậy. Mỗi con người đều mang theo những gánh nặng mà người khác không nhìn thấy. Có những khó khăn nằm ngoài ánh đèn sân khấu. Có những cuộc chiến diễn ra trong im lặng. Có những tổn thương không bao giờ được kể lại. Việc một người trông hoàn hảo không đồng nghĩa với việc họ không có những phần tối trong cuộc sống của mình. Nó chỉ có nghĩa rằng chúng ta không nhìn thấy những phần đó mà thôi.
Tuy nhiên, tôi cũng cho rằng chúng ta không nên tự an ủi mình bằng cách cố tìm kiếm những bất hạnh của người khác để cân bằng cảm xúc. Nhiều người khi nhìn thấy ai đó quá thành công thường có xu hướng tự nhủ rằng chắc hẳn họ cũng phải có một nỗi đau nào đó. Cách suy nghĩ ấy đôi khi chỉ là một hình thức khác của sự ganh tỵ được ngụy trang. Thay vì cố gắng tìm ra điểm thiếu hụt của người khác, có lẽ điều lành mạnh hơn là chấp nhận rằng thực sự có những người vừa tài năng, vừa may mắn, vừa nỗ lực và thực sự đang sống một cuộc đời rất đáng ngưỡng mộ. Việc thừa nhận điều đó không làm giảm giá trị của chúng ta. Ánh sáng của người khác không làm bóng tối của mình sâu hơn. Thành công của người khác không lấy đi cơ hội của mình. Cuộc đời không phải là một chiếc bánh hữu hạn mà người này nhận được nhiều hơn thì người khác bắt buộc phải nhận ít đi.
Khi đã thôi so sánh, chúng ta sẽ nhận ra rằng giá trị của một cuộc đời không được quyết định bởi việc người đó đang đứng ở đâu, mà bởi việc họ đã đi được bao xa so với điểm xuất phát của chính mình. Một người sinh ra trong điều kiện đầy đủ, được giáo dục tốt, được hỗ trợ bởi gia đình và xã hội có thể đạt được những thành tựu lớn. Điều đó rất đáng trân trọng. Nhưng một người khác sinh ra trong nghèo khó, phải vượt qua bệnh tật, mất mát, những giới hạn của hoàn cảnh và vẫn kiên trì bước tiếp cũng mang một vẻ đẹp không kém phần đáng kính. Cuộc đời không chỉ đánh giá kết quả cuối cùng. Cuộc đời còn ghi nhận hành trình.
Tôi từng nghĩ rằng hạnh phúc nằm ở việc có được nhiều hơn. Có thêm tiền bạc, thêm thành công, thêm sự công nhận, thêm những điều mình còn thiếu. Nhưng càng trưởng thành, tôi càng nhận ra rằng hạnh phúc có lẽ không phải là trạng thái khi mọi thứ đã đủ đầy. Hạnh phúc là khả năng tìm thấy ý nghĩa trong hành trình đi về phía điều mình mong muốn. Bởi nếu đợi đến lúc mọi thứ hoàn hảo mới cho phép bản thân cảm thấy mãn nguyện, có lẽ chúng ta sẽ phải chờ đợi suốt đời. Cuộc sống luôn có một khoảng trống nào đó. Khi còn trẻ ta mong có sự nghiệp. Khi có sự nghiệp lại mong có gia đình. Khi có gia đình lại mong con cái trưởng thành. Khi con cái trưởng thành lại mong sức khỏe. Khi có sức khỏe lại mong thêm thời gian. Con người luôn sống cùng một đường chân trời liên tục dịch chuyển.
Có lẽ vì vậy, thay vì hỏi tại sao mình chưa được như người khác, tôi nghĩ mỗi chúng ta nên tự hỏi một câu khác: hôm nay mình đã trở thành phiên bản tốt hơn của chính mình ngày hôm qua hay chưa. Đó là cuộc so sánh duy nhất thực sự công bằng. Bởi cuộc đời không phải là một cuộc đua mà tất cả mọi người cùng hướng tới một vạch đích. Mỗi người đang đi trên một con đường khác nhau, với những hành trang khác nhau và những mục đích khác nhau.
Khi nhìn những con người được xem là hoàn hảo, tôi nghĩ điều tốt nhất chúng ta có thể làm là ngưỡng mộ mà không tự ti, học hỏi mà không ganh tỵ, và lấy đó như một lời nhắc nhở rằng con người có thể trở nên tốt đẹp đến mức nào. Còn khi nhìn lại chính mình, hãy nhớ rằng giá trị của một đời người không nằm ở việc họ có bao nhiêu thứ trong tay, mà nằm ở cách họ bước đi qua những gì cuộc đời đã trao cho mình. Có những người được nhớ đến vì thành tựu của họ. Có những người được nhớ đến vì nhân cách của họ. Có những người được nhớ đến vì cách họ đối diện với nghịch cảnh. Và rất nhiều người bình thường, không hề hoàn hảo, vẫn sống một cuộc đời vô cùng đáng quý.
Chúng ta không cần trở thành ai khác để cuộc đời mình có ý nghĩa. Chúng ta chỉ cần tiếp tục lớn lên trên chính mảnh đất mà mình đang đứng.
No comments:
Post a Comment