2026-06-12

Hãy hiến máu khi có thể!

Nhân Ngày Quốc tế Người hiến máu 14/6

Tôi thích hiến máu, và cũng hay nhận được nhiều câu hỏi như: "Hiến máu một vài lần thì còn hiểu được, nhưng tại sao lại hiến đến hàng chục lần như vậy?"

Nhiều người nghĩ rằng việc hiến máu xuất phát từ lòng tốt, từ sự cảm động trước hoàn cảnh của người bệnh, hoặc đơn giản là một hoạt động thiện nguyện. Những điều đó đúng, nhưng chưa đủ, tôi duy trì việc hiến máu trong nhiều năm liền còn bởi nhiều lý do khác nữa.

Dưới góc độ khoa học, tôi cho rằng hiến máu là một trong những hoạt động cộng đồng hiếm hoi mà lợi ích của nó được chứng minh rất rõ ràng, cả đối với người nhận lẫn toàn xã hội.

Máu là thứ hiện nay vẫn chưa thể sản xuất nhân tạo. Y học hiện đại đã tạo ra được rất nhiều điều kỳ diệu. Chúng ta có thể thay khớp nhân tạo, cấy ghép nội tạng, điều trị ung thư bằng thuốc nhắm trúng đích hay miễn dịch trị liệu. Nhưng đến thời điểm hiện tại, vẫn chưa có một nhà máy nào trên thế giới có thể sản xuất ra máu hoàn chỉnh với quy mô đủ lớn để thay thế nguồn máu hiến từ con người.

Mỗi đơn vị máu được truyền cho bệnh nhân đều phải đến từ một người hiến máu thực sự. Điều đó có nghĩa là khi một bệnh nhân xuất huyết nặng, một sản phụ băng huyết sau sinh, một trẻ em mắc bệnh máu bẩm sinh hay một bệnh nhân ung thư cần truyền máu trong quá trình điều trị, họ không thể chờ công nghệ tương lai. Thứ họ cần là nguồn máu có sẵn ngay lúc đó.

Máu không phải là thuốc có thể đặt hàng khi cần. Máu chỉ tồn tại khi có người chủ động cho đi trước khi một ai đó gặp nguy hiểm. Nhu cầu máu luôn tồn tại, còn nguồn cung thì không phải lúc nào cũng ổn định

Nhiều người cho rằng các bệnh viện lớn chắc hẳn lúc nào cũng có đủ máu nhưng thực tế thì không đơn giản như vậy. Hồng cầu chỉ bảo quản được khoảng hơn một tháng. Tiểu cầu chỉ bảo quản được vài ngày. Điều đó khiến các trung tâm truyền máu phải liên tục tiếp nhận nguồn hiến mới để duy trì dự trữ. Chỉ cần một đợt dịch bệnh, một kỳ nghỉ lễ kéo dài, thời tiết cực đoan hoặc lượng người tham gia hiến máu giảm sút, nguy cơ thiếu máu có thể xuất hiện rất nhanh.

Nói cách khác, hiến máu không phải là một chiến dịch mang tính thời điểm mà là nhu cầu diễn ra mỗi ngày. Một bệnh viện không thể thông báo với bệnh nhân rằng: "Hôm nay hết máu, xin quay lại tuần sau."

Hiến máu có làm cơ thể yếu đi không?

Đây có lẽ là băn khoăn phổ biến nhất. Và đó cũng là nỗi lo sợ của mẹ tôi mỗi khi nghe tin tôi vừa mới đi hiến máu về.

Ở một người trưởng thành khỏe mạnh, tổng lượng máu lưu hành khoảng 70 ml cho mỗi kilogram cân nặng. Một người nặng 60 kg sẽ có khoảng hơn 4 lít máu trong cơ thể. Một lần hiến máu toàn phần thông thường chỉ lấy khoảng 250 đến 450 ml, tương đương chưa tới 10% tổng lượng máu.

Sau hiến máu, phần huyết tương được cơ thể bù lại rất nhanh, thường trong vòng một đến hai ngày. Các tế bào máu mới cũng được tủy xương liên tục sản xuất để thay thế lượng đã mất. Đó là lý do tại sao việc hiến máu chỉ được thực hiện với những người đủ điều kiện sức khỏe và có khoảng cách giữa các lần hiến theo quy định.

Nếu được thực hiện đúng quy trình, hiến máu không làm "mất máu mạn tính", không làm suy kiệt cơ thể và cũng không làm giảm tuổi thọ như nhiều lời đồn đại. Bản thân tôi vẫn làm việc bình thường, trực bệnh viện, chạy bộ đường dài và tham gia các hoạt động khác sau nhiều năm hiến máu định kỳ.

Điều đáng giá nhất không nằm ở một đơn vị máu

Khi hiến máu, thứ được trao đi không chỉ là vài trăm mililit máu. Điều quan trọng hơn là tạo ra một hệ thống dự trữ máu an toàn và bền vững cho cộng đồng.

Hầu hết chúng ta đều khỏe mạnh hôm nay, nhưng không ai biết khi nào mình hoặc người thân sẽ trở thành người cần máu. Tai nạn giao thông, phẫu thuật cấp cứu, ung thư, bệnh máu, sản khoa... đều có thể khiến bất kỳ ai trở thành người nhận máu trong tương lai.

Một xã hội có nhiều người hiến máu tình nguyện sẽ ít phải đối mặt với tình trạng thiếu máu cấp cứu. Các bệnh viện có thể chủ động điều trị hơn. Người bệnh có cơ hội sống cao hơn. Đó không phải là lợi ích cho riêng một cá nhân nào, mà là lợi ích cho toàn bộ cộng đồng.

Vì sao tôi vẫn tiếp tục hiến máu?

Câu trả lời thực ra rất đơn giản. Tôi không hiến máu vì muốn được ghi nhận. Cũng không phải vì nghĩ rằng mỗi lần hiến máu là một hành động đặc biệt. Tôi tiếp tục hiến máu vì đây là một việc có ích, an toàn, được chứng minh bằng khoa học và xã hội luôn cần.

Nếu mỗi người đủ điều kiện sức khỏe chỉ hiến máu định kỳ một hoặc hai lần mỗi năm, tình trạng thiếu máu điều trị sẽ giảm đi rất nhiều. Khi đó, việc cứu sống người bệnh sẽ không phụ thuộc vào những lời kêu gọi khẩn cấp trên mạng xã hội hay những cuộc điện thoại cầu cứu trong đêm.

Ngày Quốc tế Người hiến máu không phải để tôn vinh một vài cá nhân hiến được nhiều lần hơn người khác. Ý nghĩa lớn nhất của ngày này là nhắc chúng ta rằng máu là tài nguyên y tế đặc biệt, không thể sản xuất và không thể thay thế.

Nếu bạn đủ điều kiện sức khỏe, hãy cân nhắc tham gia hiến máu tình nguyện. Có thể bạn sẽ không bao giờ biết đơn vị máu của mình được truyền cho ai. Nhưng bạn có thể chắc chắn một điều rằng ở đâu đó, một người bệnh đã có thêm cơ hội được điều trị chỉ vì cộng đồng còn những người sẵn sàng sẻ chia.

Một giọt máu không làm thay đổi thế giới. Nhưng hàng triệu giọt máu từ hàng triệu người bình thường có thể thay đổi cơ hội sống của rất nhiều bệnh nhân.

Nhân Ngày Quốc tế Người hiến máu 14/6, xin gửi lời cảm ơn tới tất cả những người hiến máu tình nguyện, những người hiến tiểu cầu, những người vận động hiến máu và những nhân viên y tế đang âm thầm giữ cho "dòng chảy sự sống" ấy luôn được tiếp nối. ❤️🩸




No comments: